Kultura
Z Bogiem...
2010-09-02, 08:19
BG PAN
"Z Bogiem – polskie życie religijne na wojennych i tułaczych szlakach 1939-1948" to tytuł wystawy zorganizowanej w Bibliotece Gdańskiej PAN z prywatnych materiałów Marka Ney-Krwawicza, pracownika naukowego Instytutu Historii PAN w Warszawie.
Wystawa poświęcona jest różnym aspektom polskiego życia religijnego w latach II wojny światowej i zaraz po jej zakończeniu, a przede wszystkim działaniom duszpasterskim w Polskich Siłach Zbrojnych na obczyźnie oraz wśród ludności cywilnej poza granicami Kraju. Uwzględniono również Polskie Państwo Podziemne, Armię Krajową a także Powstanie Warszawskie.

Ekspozycja przypomina sylwetkę Biskupa Polowego Józefa Gawliny poprzez jego listy pasterskie, wywiady, rozkazy i fotografie.

To właśnie w czasie II wojny światowej na sztandary Polskich Sił Zbrojnych (na wniosek Naczelnego Wodza gen. Kazimierza Sosnkowskiego) w 1943 roku dekretem Prezydenta RP wprowadzono do dotychczasowej dewizy „Honor i Ojczyzna” słowo „Bóg” tak, że już formalnie od tego czasu funkcjonowała triada „Bóg – Honor – Ojczyzna”. To także znalazło swoje odbicie na wystawie.

Wojenne losy sprawiły, iż część żołnierzy polskich i ludności cywilnej nie jedne Święta Bożego Narodzenia i Wielkiej Nocy spędzała w Ziemi Świętej, co było dla nich wielkim przeżyciem, a co obrazują eksponowane wydawnictwa.

Trudne wojenne czasy wzmagały przeżycia religijne, które łączyły się z pamięcią o Polsce i pozostawionych w okupowanym Kraju bliskich. Uwidaczniało się to szczególnie w okresie Świąt Bożego Narodzenia i Wielkiej Nocy wśród żołnierzy polskich na obcej ziemi. Pokazują to winiety prasy wojskowej z tamtego czasu, okolicznościowe wydawnictwa oraz fotografie.

Na wszystkich tułaczych i wojennych szlakach żołnierzom i cywilom towarzyszyły modlitewniki, i te wyniesione z Ojczyzny i te drukowane już na obcej ziemi. I one są obecne na wystawie. Wśród nich szczególne miejsce zajmuje ręcznie przepisana na zesłaniu w Rosji książeczka do nabożeństwa, która potem przez Iran dotarła do Rodezji Południowej w Afryce.

Wystawa zostanie otwarta 2 września 2010 roku o godz. 12.15 w Holu Wystawowym nowego budynku Biblioteki Gdańskiej PAN przy ul. Wałowej 24 i będzie czynna do 15 października.

(AK)