Premiera odbyła się w 1970 roku. Adaptacja Janusza Morgensterna odniosła ogromny sukces. Reżyserska wizja powieści Bratnego przypadła do gustu widowni i krytyce. Świadczą o tym między innymi wielokrotne wznowienia filmu, zwłaszcza na małym ekranie.

Głównymi bohaterami są dwudziestoletni chłopcy, wplątani nagle w dramatyczną historię narodu i zmuszeni do podejmowania trudnych tragicznych decyzji. Z właściwą ich wiekowi fantazją, ale i ze świadomością ogromu ryzyka i odpowiedzialności podejmują nierówną walkę z wrogiem. Początkowo jest ona spontaniczna. Z czasem przeradza się jednak w zorganizowaną i dokładnie planowaną działalność dywersyjną.

Serial w reżyserii Janusza Morgensterna stanowi adaptację dwóch pierwszych tomów powieści Romana Bratnego "Kolumbowie. Rocznik 20". Scenariusz napisał Roman Bratny. Produkcją zajął się Zespół Filmowy "Iluzjon".

Bohaterowie serialu zostali ukazani w spośób wszechstronny. Reżyser przedstawił nie tylko pracę konspiracyjną Zygmunta, Jerzego, Kolumba, Niteczki, ale rónież ich osobiste dramaty i rozterki. Opowiedział o ich uczuciach i radościach, przeżywanych na przekór wojennej rzeczywistości. Dzięki znakomitym kreacjom Jana Englerta, Władysława Kowalskiego i Jerzego Matałowskiego, ich bohaterowie podbili ówczesnych widzów. Aktorzy potrafili przemówić do nich językiem lat siedemdziesiątych, niczego nie odejmując swojej historycznej i literackiej wiarygodności. Morgenstern ukazał losy "Kolumbów" bez sztucznego patosu. Nie mieli oni świadomości, że uczestniczą w wielkim dziejowym wydarzeniu i że po latach historia uczyni z nich bohaterów.

Powieść Bratnego została napisana w latach 50-tych, gdy filmowy nurt "szkoła polska" przeżywał swe najlepsze lata. Serial nakręcony na podstawie książki był echem tego nurtu - podejmował tematykę dramatycznego okresu naszej historii, charakterystykę indywidualnych postaw, studium psychologiczne ludzi, a także wątki miłosne.