Kultura
75 urodziny Krzysztofa Pendereckiego
2008-11-23, 12:11
Krzysztof Penderecki, jeden z najwybitniejszych kompozytorów współczesnych, kończy dziś 75 lat. Swoje urodziny maestro uczci stając za pulpitem w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej, by poprowadzić wykonanie „Siedmiu bram Jerozolimy".
Krzysztof Penderecki urodził się 23 listopada 1933 w Dębicy. Kompozycję studiował u Franciszka Skołyszewskiego i w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej (obecnie Akademii Muzycznej) w Krakowie. Już w 1958 roku został wykładowcą kompozycji na swojej macierzystej uczelni, od 1972 pełnił tam także funkcję profesora i rektora (do 1987 roku). Wykładał również w Essen Folkwang-Hochschule oraz jako profesor na Yale University w New Haven. W latach 1987 -1990 był dyrektorem artystycznym Filharmonii w Krakowie, zaś od 1988 pierwszym dyrygentem orkiestry Norddeutscher Rundfunk w Hamburgu.

Początkowo Penderecki tworzył w duchu awangardy muzycznej. Z czasem jednak zaczął odchodzić od przyjętej wcześniej techniki sonorystycznej, na rzecz kompozycji szerzej akceptowanych przez publiczność. Jego utwory takie jak „Pasja wg św. Łukasza", "Jutrznia", "Magnificat", "Te Deum" i "Polskie requiem" są doskonale przyjmowane i rozpoznawane przez rzesze melomanów na całym świecie. Niektóre z kompozycji Pendereckiego powstawały etapami, do zaprezentowanego już utworu mistrz z czasem dodaje kolejne wzbogacające go części. Tak działo się z „Polskim Requiem" a także z „VIII Symfonią".

W 1959 roku Penderecki zdobył  I, II i III nagrodę na Konkursie Młodych Kompozytorów Związku Kompozytorów Polskich. W 1961 roku jego Tren "Ofiarom Hiroszimy" na 52 instrumenty smyczkowe (1959-61) otrzymał nagrodę na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO w Paryżu. W ciągu pięćdziesięciu lat pracy twórczej polski kompozytor otrzymał dziesiątki prestiżowych wyróżnień i nagród muzycznych.  W 2005 roku kompozytor został odznaczony przez Prezydenta RP Orderem Orła Białego.

Do jednego z najbardziej znanych na świecie utworów Pendereckiego należy „Siedem bram Jerozolimy" - kompozycja powstała z okazji jubileuszu 3000 lat Jerozolimy. Właśnie ten monumentalny utwór zostanie wykonany dziś w Teatrze Wielkim, na zakończenie trwającego od czwartku Festiwalu Krzysztofa Pendereckiego, mającego uczcić 75 urodziny wybitnego kompozytora. Chórem i Orkiestrą Opery Narodowej dyrygować będzie sam jubilat.

Festiwal, odbywający się w Filharmonii Narodowej w Warszawie oraz w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej, został objęty patronatem przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdana Zdrojewskiego, prezydent Warszawy Hannę Gronkiewicz-Waltz oraz marszałka województwa mazowieckiego Adama Struzika. Uczestnicy festiwalu mogli przez cztery dni obcować z muzyką Pendereckiego, pochodzącą z różnych okresów ponad 50-letniej kariery muzycznej mistrza.

Z okazji jubileuszu Pendereckiego odbył się dziś także uroczysty koncert w Berlinie.

Joanna Gacka