Kultura
XXwiek.pl - twoja karta pamięci
2010-03-17, 08:46
Kilka tysięcy zdjęć, relacje, wspomnienia i dokumenty zawiera nowy portal historyczny XXwiek.pl. Ten wirtualny dziennik historii Polski XX wieku stworzył Ośrodek KARTA.
Ośrodek KARTA, powołany przez środowisko podziemnego pisma „Karta”, powstałego w pierwszych tygodniach stanu wojennego, od 28 lat prowadzi działalność dokumentacyjną, archiwalną, wydawniczą i edukacyjną.

W 2009 roku przygotował nowatorski projekt – multimedialny portal internetowy XXwiek.pl (20wiek.pl), który prezentuje zebrane przez Ośrodek KARTA świadectwa historii. Portal ten ma stać się niepowtarzalnym narzędziem oddziałującym na świadomość historyczną społeczeństwa polskiego: łączy w sobie zalety interaktywnej witryny edukacyjno-naukowej i wielopoziomowej bazy danych, powstającej z materiałów źródłowych społecznie gromadzonych w Ośrodku KARTA lub przy jego wsparciu.

Głównym mechanizmem portalu jest oś czasu, która daje możliwość dotarcia do relacji świadków (wspomnień, dzienników, listów) oraz dokumentów w postaci nagrań audio i wideo, jak również materiału ikonograficznego (zdjęcia, plakaty, ulotki i obiekty muzealne).
Interaktywna oś czasu została podzielona na dekady, lata, miesiące i dni, tak by użytkownik mógł z łatwością dotrzeć do interesujących go materiałów ilustrujących każdy dzień stulecia. Wypełnienie modułów utworzy dostępny dla masowego odbiorcy uporządkowany chronologicznie i tematycznie cyfrowy zasób archiwalny, stale rozbudowywany i uzupełniany.

Portal XXwiek.pl zaprezentuje unikatowe w skali europejskiej zbiory: Archiwum Wschodniego 1917–56 (dokumentacja losów obywateli polskich na Kresach Wschodnich, w ZSRR i pod okupacją sowiecką oraz ofiar totalitaryzmu nazistowskiego), Archiwum Opozycji 1956–89 (materiały dotyczące oporu wobec władzy komunistycznej, związane z kolejnymi przełomami lat 1956, 1968, 1970, 1976 oraz opozycji demokratycznej i „Solidarności”), Archiwum Historii Mówionej (największy w Polsce zbiór relacji biograficznych, obejmujących niemal cały XX wiek), Archiwum Fotograficznego (fotografie ukazujące historię społeczną XX wieku w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej) oraz prezentacje multimedialne i wystawy Ośrodka KARTA, a także nowo pozyskiwane obiekty (także celowo do tego projektu).

XXwiek.pl jest również bramką wszystkich serwisów internetowych i baz danych Ośrodka KARTA – portali fotohistoria.pl, audiohistoria.pl (współtworzonych z Domem Spotkań z Historią), a także uczyc-sie-z-historii.pl, Pogotowia Archiwalnego, Indeksu Represjonowanych i nowo powstałej Biblioteki Cyfrowej, która działa w ramach pierwszego w Polsce systemu do budowy bibliotek cyfrowych dLibra. Biblioteka jest miejscem prezentacji unikatowych zdigitalizowanych archiwaliów Ośrodka KARTA (Biblioteka Cyfrowa Ośrodka KARTA) – obecnie już wpisanej na listę UNESCO kolekcji „«Solidarność» — Narodziny Ruchu” oraz Kolekcji Jacka Kuronia. W nieodległej przyszłości znajdą się tu również najcenniejsze zbiory Cyfrowych Archiwów Tradycji Lokalnej (CATL).

CATL powstają w ramach Programu Rozwoju Bibliotek, prowadzonego przez Fundację Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego założoną przez Polsko-Amerykańską Fundację Wolności — partnera Fundacji Billa i Melindy Gates w ramach inicjatywy „Global Libraries”. W ramach projektu CATL biblioteki gminne staną się podstawą funkcjonowania społecznych archiwów historycznych. Będą one przestrzenią aktywizacji i integracji mieszkańców wsi i małych miast. Ich tworzenie umożliwi ocalenie, wirtualizację i upowszechnienie zagrożonych zasobów lokalnej historii i tradycji. Pozyskane i/lub zdigitalizowane materiały źródłowe będą udostępniane na miejscu w bibliotece, przez co wzbogacą i uatrakcyjnią jej zbiory. Najcenniejsze z nich zostaną udostępnione w Bibliotece Cyfrowej OK, przez co tradycja lokalna zostanie przeniesiona w szerszy kontekst kulturowy.

(AK)