Nauka i technika
Nowa publikacja IPN w 30. rocznicę podpisania porozumień sierpniowych
2010-08-27, 09:15
Archiwalne dokumenty Służby Bezpieczeństwa dotyczące inwigilacji środowisk "Solidarności" znalazły się w książce "Kryptonim 'Klan'. Służba Bezpieczeństwa wobec NSZZ "Solidarność" w Gdańsku". Jest to pierwszy tom dokumentów bezpieki wydany przez Instytut Pamięci Narodowej, który ukazał się w 30 rocznicę podpisania porozumień sierpniowych.
Dyrektor Biura Edukacji IPN doktor Łukasz Kamiński wyjaśnia, że dokumenty zawarte w tym tomie dotyczą działań bezpieki wobec ludzi "Solidarności'' w Gdańsku. Gdańsk był miejscem kolebki "Solidarności", tam mieściły się statutowe władze ruchu w latach 1980-81. Dlatego, podkreśla doktor Kamiński, SB prowadziła jedno z największych rozpracowań Związku właśnie w Gdańsku a dokumenty zebrane w tomie pokazują działania bezpieki, wytyczne, meldunki, informacje o werbunku i założonych podsłuchach.

Doktor Kamiński podkreśla, że ta książka ma niezwykle istotne znacznie dla badaczy dziejów ruchu, ponieważ między innymi opublikowany został stenogram z nagrania jednego z najważniejszych spotkań związkowców z 17 września 1980 roku. Wtedy rodziła się "Solidarność", wymyślono nazwę, podjęto decyzję, że powstanie jedna duża organizacja. Ten stenogram zachował się w aktach o kryptonimie "Klan".

Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność" powstał w roku 1980. Jego głównym celem była obrona praw pracowniczych. Bazą dla "Solidarności" stały się liczne komitety strajkowe, w tym Międzyzakładowy Komitet Strajkowy w Gdańsku, które latem 1980 roku prowadziły protesty w tysiącach zakładów w całej Polsce. Fala strajków zmusiła komunistyczne władze do podpisania tak zwanych porozumień sierpniowych. W konsekwencji, 17 września w Gdańsku przedstawiciele robotników z całej Polski powołali do życia ogólnopolski Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność". Związek został zarejestrowany 10 listopada 1980 przez Sąd Okręgowy w Warszawie.
IAR