Rozpoczynanie kolejnego roku o północy z 31 grudnia na 1 stycznia jest wynikiem "sztucznych" zabiegów, które ustaliły długość roku na 365 dni i ok. 6 godzin - innymi słowy obchodzenie Nowego Roku o takiej właśnie porze zawdzięczamy kilku reformom kalendarza - pierwszej, dokonanej przez egipskiego astronoma Sosygenesa w 46 roku p.n.e., na życzenie Juliusza Cezara i kolejnej - niwelującej nieścisłości i opóźnienie kalendarza reformy gregoriańskiej, dokonanej w 1582 roku na zlecenie papieża Grzegorza XIII. Data Nowego Roku jest więc umowna i - w przeciwieństwie do innych kalendarzy nie wiąże się z konkretnym wydarzeniem o charakterze astronomicznym - nie przypada ani na żadną konkretną fazę Księżyca, ani na szczególne dni dla Słońca - równonoc czy przesilenie. Mimo to, właśnie 1 stycznia według kalendarza gregoriańskiego jest niemal na całym świecie uważany za początek kolejnego roku. Obecną erę liczy się zaś od przyjętej w VI wieku daty urodzenia Jezusa Chrystusa (obliczonej, błędnie zresztą, przez mnicha, który pomylił się - według obecnych źródeł - o trzy do nawet sześciu lat).

Choć liczenie lat od 1 roku po Chrystusie i rozpoczynanie kolejnych 1 stycznia wydaje nam się oczywiste, nie dla wszystkich Sylwester i Nowy Rok w tym okresie stanowi czas przełomowy. W samej Polsce istnieje co najmniej kilka społeczności, które nie tylko obchodzą swój nowy rok w innym terminie, ale także zupełnie inaczej liczą upływające lata.

1 Muharram 1431

Zaledwie kilkanaście dni temu w nowy rok weszli muzułmanie. Wyznawcy islamu rozpoczynają liczenie czasu od emigracji Mahometa z Mekki do Medyny - hidżrę, która miała miejsce 20 czerwca 622 roku według kalendarza gregoriańskiego. Liczenie czasu od tego wydarzenia wprowadzono w 638 roku, przesuwając jednocześnie pierwszy dzień nowego roku na pierwszą po opisywanym wydarzeniu pełnię księżyca. Kalendarz wyznawców islamu jest bowiem ściśle związany z Księżycem, co wyjaśnia także "ruchomość" muzułmańskich świąt w stosunku do "naszego" kalendarza, rok księżycowy trwa bowiem 354 dni, podzielonych na 12 miesięcy (po 29 i 30 dni) jest więc znacząco krótszy od słonecznego.

1 Tiszri 5770

We wrześniu 5770. rok od założenia świata obchodzili wyznawcy judaizmu, podczas święta Rosz Ha-Szana. Dzień ten ma upamiętniać akt stworzenia, ale jest także czasem, w którym "cały świat idzie do sądu w niebie, żeby wyliczyć wszystkie swoje uczynki z całego roku" (rabin Pinchas Zarczyński), dniem odnowy i sądu. To właśnie wtedy Bóg zapisuje losy ludzi w dwóch księgach: w Księdze Życia - sprawiedliwych i w Księdze Śmierci - zatwardziałych grzeszników. Dlatego życzenia składane sobie nawzajem w nowy rok brzmią "Obyście zostali zapisani na dobry rok".

Początek żydowskiego nowego roku należy do najważniejszych judaistycznych świąt, a przygotowania do niego trwają przez cały ostatni miesiąc (Elul), poświęcony osobistym rozliczeniom i błaganiom o przebaczenie i łaskę.

Kalendarz według którego toczy się czas Żydów także jest zależny od Księżyca. Hebrajski rok dzieli się na 12 miesięcy po 29 lub 30 dni, przy czym co trzy lub co dwa lata jest dodawany dodatkowy miesiąc liczący 29 dni. Kolejny 29 dniowy miesiąc dodawany jest w latach 3, 6, 8, 11, 14, 17 i 19 dziewiętnastoletniego cyklu. Skomplikowane datowanie ma na celu zrównanie cyklu lunarnego z solarnym. Sam kalendarz powstał w IV wieku.

1 (14) stycznia 2010

Nowy rok w Kościołach Wschodnich funkcjonujących zgodnie kalendarzem juliańskim, przypada blisko dwa tygodnie po "zachodnim". W Polsce wyznawcy prawosławia i grekokatolicy świętują więc nadejście Nowego Roku niejako podwójnie - świecko, 1 stycznia i religijnie 14 (a więc 1 stycznia wg kalendarza juliańskiego). Przypada wówczas ważne dla wiernych Kościołów Wschodnich święto Obrzezania Pańskiego. I choć dzień Nowego Roku jest przede wszystkim czasem modlitwy, to poprzedzający go ostatni dzień starego roku staje się często czasem wesołej, karnawałowej zabawy.

Nauroz - kurdyjski Nowy Rok

Kurdowie świętują nadejście kolejnego roku w dniu wiosennej równonocy - 21 marca. To największe święto tego narodu, obchodzone bardzo hucznie, bogato i z wielką radością. W Polsce w wielu miejscach mieszkający, przebywający czy studiujący tu Kurdowie organizują tego dnia uroczystości dostępne dla wszystkich. W ich trakcie można spróbować tradycyjnej kuchni, posłuchać muzyki oraz dowiedzieć się więcej na temat historii i kultury Kurdów.

Rok Królika

W Wietnamie obowiązuje kalendarz chiński i to właśnie on wyznacza świętowanie Nowego Roku przez Wietnamczyków zamieszkałych w naszym kraju. Chiński kalendarz to skomplikowany system, który składa się z sześćdziesięcioletnich cykli. Stanowią one kombinację Dwunastu Ziemskich Konarów (12 zwierząt) i Pięciu Niebiańskich Pni (5 żywiołów). Opiera się na obserwacji wysokości Słońca oraz faz Księżyca.

Aktualnie od 26 stycznia trwa Rok Tygrysa (żywioł metal), zaś 10 lutego 2011 roku rozpocznie się Rok Królika.

Wietnamczycy nazywają pierwszy dzień nowego roku Świętem Tet i obchodzą je bardzo hucznie. W Polsce można wziąć wówczas udział nie tylko w licznych imprezach ale także w degustacji egzotycznych potraw kuchni azjatyckiej.