Nieco historii

Fundacja Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy została zarejestrowana w Warszawie 2 marca 1993 roku, czyli już po pierwszym Finale, który odbył się 3 stycznia. Jej założycielami są: Jerzy Owsiak, Lidia Niedźwiedzka - Owsiak, Bohdan Maruszewski, Piotr Burczyński, Paweł Januszewicz, Walter Chełstowski i Beata Bethke.

„Kiedy ogłosiliśmy w telewizyjnym programie "Róbta co chceta" zaproszenie do pierwszego Finału, myśleliśmy o jednorazowym happeningu i wielkiej zabawie, która miała przynieść wymierne korzyści. Ale jakie? Tego nikt nawet nie przewidywał. Sukces pierwszego Finału pozwolił na podział zebranych pieniędzy pomiędzy wszystkie ośrodki kardiochirurgii dziecięcej w Polsce. Tym samym akcja nabrała znaczenia ogólnopolskiego, a nasze pierwsze zakupy w sposób istotny wpłynęły na poprawę pracy polskich kardiochirurgów dziecięcych. Zakupów sprzętu medycznego dokonało Centrum Zdrowia Dziecka jako właściciel konta, na którym były pieniądze” - tak na oficjalnej stronie Fundacji opisuje historię akcji Jerzy Owsiak.

Fundacja dziś

Kiedy okazało się, że pierwsza zbiórka zakończyła się sukcesem, jej organizatorzy postanowili powołać do życia Fundację, która podjęłaby się zorganizowania następnego Finału. Celem jej działania jest działalność w zakresie ochrony zdrowia polegająca na ratowaniu życia chorych osób (zwłaszcza dzieci), działanie na rzecz poprawy stanu ich zdrowia, a także promocja zdrowia i profilaktyki zdrowotnej. Robi to głównie poprzez organizowanie zbiórek Finałowych, w które co roku angażują się tysiące wolontariuszy w kraju i w najdalszych nawet zakątkach świata. Zebrane podczas nich pieniądze przeznaczane są na zakup sprzętu dla oddziałów kardiochirurgicznych, neonatologicznych, onkologicznych, nefrologicznych, a także pediatrycznych i intensywnej terapii. Dodatkową formą działania fundacji jest realizacja czterech ogólnopolskich programów medycznych i jednego programu edukacyjnego: Powszechnych Przesiewowych Badań Słuchu,  Retinopatii Wcześniaków, nieinwazyjnego wspomagania oddychania u noworodków Infant Flow,  Leczenia Dzieci Osobistymi Pompami Insulinowymi oraz programu Ratujemy i Uczymy Ratować.

Do tej pory Fundacja  zbierała pieniądze między innymi dla: kardiochirurgii dziecięcej, ratowania życia dzieci poszkodowanych w wypadkach, niemowląt i dzieci młodszych, dzieci z chorobami nerek, dzieci z wadami wrodzonymi oraz na nowoczesne metody diagnostyki i leczenia w neonatologii i pediatrii.

Dzięki akcjom Fundacji na okoliczność wad słuchu badanych jest w tej chwili 99% populacji noworodków, 137 oddziałów noworodkowych zostało wyposażonych w 188 urządzeń Infant Flow, powstało 14 centrów leczenia retinopatii ratujących wzrok wcześniakom, zakupiono także 2843 osobiste pompy insulinowe dla najmłodszych dzieci, dzięki czemu Polska jest pierwszym krajem na świecie, w którym tak powszechnie leczy się cukrzycę u dzieci pompami. W ramach uruchomionego przez Fundację programu leczenia kobiet w ciąży osobistymi pompami insulinowymi zakupiono 170 tego typu urządzeń.

Fundacja zajmuje się także promocją zdrowia. Prowadzone przez nią od 2001 roku szkolenia pierwszej pomocy ukończyło już ponad 6000 osób, a w 2004 roku Fundacja uruchomiła Centrum Wolontariatu - Uniwersytet Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy Szadowo - Młyn, gdzie także  prowadzone są szkolenia.

Od miliona do jedenastu milionów

Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy jest dziś największą akcją charytatywną w Polsce i jedną z największych na świecie. Podczas pierwszego finału wolontariusze zebrali 1 535 440,68 dolarów, za które zakupiono sprzęt dla 10 oddziałów kardiochirurgii dziecięcej w całej Polsce. Podczas kolejnych finałów zebrana kwota niemal zawsze była większa od poprzedniej. XVII Finał WOŚP, który odbył się 11 stycznia 2009 roku, a poświęcony był wczesnej diagnostyce dzieci z chorobami nowotworowymi, przyniósł 11 011 771,01 USD. W ciągu kilkunastu lat działalności zebrano prawie 100 mln dolarów, które wydano na zakup ponad 20 tysięcy nowoczesnych urządzeń medycznych pracujących obecnie w 650 szpitalach w całej Polsce. Statystycznie codziennie do jednego z polskich szpitali trafiają 4 urządzenia kupione przez WOŚP.

Jeden procent

Fundacja Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy jest instytucją pożytku publicznego i od 2005 roku może także otrzymywać 1% z podatku dochodowego. W pierwszym roku uzyskała z tego tytułu prawie 400 tysięcy, za które zakupiono 100 półautomatycznych defibrylatorów AED. Przekazano je do wielu miejsc publicznych, a także policji i służbom ratowniczym. Rok później Fundacja zebrała z 1% blisko milion złotych, a do końca 2009 roku -  niemal cztery i pół miliona. Dzięki tym środkom zakupiono 25 samochodów osobowych i sprzęt medyczny, np. ssaki, inhalatory, koncentratory tlenu, asystory kaszlu, pompy strzykawkowe, pulsoksymetry oraz łóżka rehabilitacyjne z materacami przeciwodleżynowymi, które trafią do hospicjów dziecięcych w całej Polsce. Samochody zostaną wręczone przedstawicielom hospicjów w czasie tegorocznego, XVIII Finału WOŚP.

Tegoroczny finał – onkologia dziecięca

Po zakończeniu ubiegłorocznego Finału, który poświęcony był onkologii dziecięcej, okazało się, że zebrana kwota nie wystarczy na realizację wszystkich planów Fundacji. Chce ona na przykład stworzyć w każdym województwie po kilka miejsc, w których rodzice skierowani przez pediatrę będą mogli spotykać się ze specjalistami i wykonywać swoim dzieciom badania w ramach wczesnej diagnostyki. Podjęto więc decyzję, że kolejny finał również zostanie poświęcony diagnostyce onkologicznej małych dzieci.

Zebrane w tym roku środki mają także zostać przeznaczone na zakup nowoczesnego sprzętu dla klinik onkologicznych, takiego jak np. tomografy komputerowe, czy aparaty do neuronawigacji, dzięki którym można bardzo precyzyjne zdiagnozować położenia guza i bezpiecznie go zoperować.

Żadnej innej polskiej organizacji pozarządowej nie udaje się zebrać podczas jednorazowych akcji tak dużych kwot, zaangażować takiej ilości wolontariuszy i pomóc tak dużej liczbie osób. Przy tegorocznym Finale pracuje prawie 1700 sztabów, a kwestuje 120 tysięcy wolontariuszy  - nie tylko w Polsce, ale także na całym świecie. Przedstawiciele i sympatycy WOŚP podkreślają zawsze, że Orkiesrta będzie grała "do końca świata i jeden dzień dłużej". Widząc ich determinację i kolejne pokolenia młodzieży porwane ideą pomocy, można mieć nadzieję że tak właśnie będzie.