Konkurs poprzez poznawanie losów własnej rodziny, wydarzeń, które miały miejsce we własnej wsi, miasteczku, dzielnicy, gminie ma przybliżyć młodzieży z gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych historię II wojny światowej. Informacje zgromadzone przez uczniów zasilą bazę programu "Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką", którego celem jest powiększanie imiennej listy osób, które w latach 1939-1945 zostały zamordowane lub były represjonowane pod okupacją niemiecką. Lista jest dostępna na stronie internetowej www.straty.pl.

Uczestnikami konkursu mogą być pojedynczy uczniowie, grupy uczniów, koła historyczne i naukowe, drużyny i zastępy harcerskie, biblioteki, domy kultury i inne organizacje młodzieżowe działające na terytorium Rzeczypospolitej oraz po raz pierwszy szkoły polskie i polonijne działające poza granicami kraju.

Patronat honorowy nad II edycją konkursu objęli minister edukacji narodowej Katarzyna Hall, Władysław Bartoszewski, minister kultury i dziedzictwa narodowego Bogdan Zdrojewski, Franciszek Gryciuk - pełniący obowiązki prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, Andrzej Kunert, sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

W pierwszej edycji konkursu, który odbywał się w roku szkolnym 2009/10, wzięły udział blisko dwa tysiące uczniów, którzy zebrali informacje o ponad 7 tysiącach ofiar. Dotarli do wielu zapomnianych świadków historii, pogłębili wiedzę o historii swoich rodzin i swoich małych ojczyzn. Szczegółowe informacje, w tym regulamin konkursu, są dostępne na stronach: www.fpnp.pl oraz www.straty.pl.